O Golęczewie w Jahrbuch Weichsel-Warthe

W grudniu 2025 r. w roczniku, wydawanym przez stowarzyszenie „Wisła-Warta” (Landsmannschaft Weichsel-Warthe), ukazał się mój artykuł „Golenhofen: ein Ansiedlungsdorf bei Poznań (Posen)”. Tekst powstał przede wszystkim z myślą o niemieckim czytelniku, a jego ambicją było przedstawienie „w pigułce” zawiłych polsko-niemieckich relacji w Golęczewie XX wieku. Szczególną uwagę poświęcam w nim wspomnieniom o rodzinie Arwa. Poniżej,Czytaj dalej „O Golęczewie w Jahrbuch Weichsel-Warthe”

1914: Podoficer Kämpe odwiedza starego ojca w Golęczewie

„Pociąg się zatrzymał, a z zewnątrz dobiegł dźwięk „Goo-lähn-hoo-fähn”. Wilhelm Kämpe otrząsnął się z zamyślenia i wysiadł”. Wszystko wskazuje na to, że krzepiąca niemiecki patriotyzm nowela „Erlöser Krieg”  jest literacką fikcją. Ale oddane z dużą dokładnością realia Golęczewa wskazują, że jej autor przechadzał się osobiście ulicami wsi. Wzmianek w prasie, czy nawet dłuższych raportaży oCzytaj dalej „1914: Podoficer Kämpe odwiedza starego ojca w Golęczewie”

1905: Co śpiewały dziewczyny przy golęczewskiej studni

11 czerwca 1905 roku, w niedzielę Zielonych Świątek, Golęczewo odwiedził niejaki O. (Oskar?) Frederich, korespondent wydawanego w Berlinie czasopisma “Das Land”. Wzorcowa wieś Komisji Osadniczej była już w większości zasiedlona, choć wciąż jeszcze nosiła nazwę Golentschewo. Pan Frederich zawarł w obszernym reportażu szczegółowy opis wsi, która wkrótce zostanie urzędowo przemianowana na Golenhofen. Chociaż ton artykułuCzytaj dalej „1905: Co śpiewały dziewczyny przy golęczewskiej studni”

Rynek w Golęczewie jak spod igły

Rok 1903, może 1904? Centralny plac niemieckiej wsi wzorcowej niemal gotowy. Zamieszczona w propagandowym wydawnictwie fotografia daje pojęcie o rozmachu inwestycji Komisji Osadniczej w Golęczewie. „Zwanzig Jahre deutscher Kulturarbeit: 1886-1906 : Tätigkeit und Aufgabenneupreußischer Kolonisation in Westpreußen und Posen” to wydane w 1907 roku dzieło promujące osiągnięcia niemieckiej kolonizacji na wschodzie, czyli w dużej mierzeCzytaj dalej „Rynek w Golęczewie jak spod igły”

Rodzina Arwa – golęczewscy potentaci z Węgier

Nie było wśród niemieckich osadników w Golenhofen bardziej znaczącego nazwiska niż Arwa. Spokrewnieni ze sobą Arwowie posiadali kilka gospodarstw, a ich senior pełnił rolę sołtysa. Zanim przybyli do Golęczewa, mieli za sobą kilka etapów dalekich migracji. Ten starszy mężczyzna na zdjęciu to niemal na pewno Heinrich I Arwa, senior golęczewskich Arwów (ur. 1838), żonaty zCzytaj dalej „Rodzina Arwa – golęczewscy potentaci z Węgier”