Od Ohio do Melitopola – nowości w spisie osadników Golenhofen

Spis uczniów golęczewskiej szkoły w latach 1905 – 1928 zawiera kilkaset wpisów niemieckich, a także polskich mieszkańców Golęczewa. Dzięki danym z tej księgi udało się ustalić prawdopodobne miejsca pochodzenia kolejnych kilkunastu osadników. Największa grupa przybyszy pochodziła znad Renu – przede wszystkim z Badenii. Spoza ówczesnych Niemiec przyjechały rodziny z dzisiejszej Serbii, Rumunii a także zCzytaj dalej „Od Ohio do Melitopola – nowości w spisie osadników Golenhofen”

Budynek gospodarczy szkoły w rozbiórce

Zbudowana na pocz. XX wieku golęczewska szkoła miała również budynek gospodarczy – częścią uposażenia nauczyciela była możliwość trzymania… świń i krów. Podczas przebudowy szkoły w latach 1994-1995 budynek został rozebrany – z tego czasu pochodzi zdjęcie. Usytuowanie budynku (Wirtschaftsgebäude) pokazuje ten szkic, pochodzący z dzieła architekta Paula Fischera – projektanta wzorcowej wsi Golenhofen. Gmach zCzytaj dalej „Budynek gospodarczy szkoły w rozbiórce”

1905: uroczystość inauguracji golęczewskiej szkoły

18 października 1905 roku w Golęczewie wzniesiono toast za niemieckiego cesarza Wilhelma II – i oddano do użytku budynek szkolny, który golęczewskim dzieciom służy do dziś. Całkiem dokładną relację z tej uroczystości znalazłem w Kreisblatt des Kreises Posen-West (gazeta urzędowa powiatu Poznań-Zachód), wydanie z dnia 19 października. Poniżej treść całego artykułu (tłumaczenie własne). Golenczewo, 18Czytaj dalej „1905: uroczystość inauguracji golęczewskiej szkoły”

1910: Cesarzowa Augusta Wiktoria w Golęczewie

Od 20 do 23 sierpnia cesarz niemiecki i król pruski Wilhelm II i jego małżonka Augusta Wiktoria, odbywali uroczystą wizytę w Poznaniu. Najważniejszym wydarzeniem Dni Cesarskich (Kaisertage) było otwarcie nowowybudowanego zamku na Św. Marcinie. Jak donosi urzędowa gazeta niemiecka, ostatnim punktem intensywnego programu była wizyta cesarzowej w niemieckich wsiach osadniczych, w tym… w Golęczewie. NiemieckojęzycznyCzytaj dalej „1910: Cesarzowa Augusta Wiktoria w Golęczewie”

1903: berliński reportaż z Golęczewa w budowie

Rozmowy z bufetową w Rokietnicy, z listonoszem gdzieś koło Bytkowa, z chłopami w Sobocie – to wstęp do zakrapianej wizyty w golęczewskiej gospodzie w 1903 roku – kiedy wzorcowa niemiecka wieś była w budowie. Artykuł w „Berliner Tageblatt und Handels-Zeitung” przenosi nas w czasy germanizacji Poznańskiego. To żywa relacja, z perspektywy uważnego dziennikarza, niepozbawiona stereotypówCzytaj dalej „1903: berliński reportaż z Golęczewa w budowie”

Katarzyna Tamm, nestorka golęczewskich osadników

Archiwalne wydanie tygodnika „Poznaniak” z końca lat 90-tych zawiera artykuł z sylwetką Katarzyny Tamm z domu Rosinger, urodzonej w 1916 roku. Pani Katarzyna była prawdziwą nestorką Golęczewa a jej życiorys łączył niemiecką i polską historię wsi. W artykule autorstwa Krzysztofa Styczyńskiego o Golęczewie, pani Katarzyna Tamm wspominała: „Jestem najstarszą żyjącą i jedyną, jaka pozostała wCzytaj dalej „Katarzyna Tamm, nestorka golęczewskich osadników”

Gąsiory z dachu dawnej studni

Dzisiaj przekazano mi prawdziwy skarb. To trzy gąsiory z dachu nieistniejącego od ponad 50 lat ozdobnego ujęcia wody (studni), które stało przed golęczewską szkołą. Wszystkie trzy gąsiory są solidnie wykonane, pokryte ciemnografitową glazurą. Zabytki są doskonale zachowane. Od spodniej strony posiadają wypukłą cyfrę 9 – na tę chwilę nie wiem, co ona oznaczała. W jednymCzytaj dalej „Gąsiory z dachu dawnej studni”

Gustav i Margarethe Radeck na rodzinnych fotografiach

Dotychczas sylwetek właścicieli golęczewskiej Gospody pod Złotą Gwiazdą sprzed I wojny światowej można było jedynie się domyślać na archiwalnych pocztówkach. Teraz, dzięki drobnej wzmiance odnalezionej w lokalnej gazecie, stają przed nami jak żywi. Podczas poszukiwania w Internecie informacji o Gustavie Radecku natrafiłem na artykuł w lokalnej gazecie Adlershofer Zeitung z roku 2014. Tekst był poświęconyCzytaj dalej „Gustav i Margarethe Radeck na rodzinnych fotografiach”

Przed golęczewską kuźnią

Ulica Tysiąclecia sprzed ponad 100 laty. Pierwotny wygląd budynków z numerami 1, 2 i 3, a także grupka osadników – to wszystko możemy zobaczyć na fragmencie pocztówki z ok. 1913 roku, której skan niedawno zakupiłem. Ta fotografia jest wyjątkowa pod kilkoma względami. Po pierwsze, jest tu doskonale widoczny budynek kuźni (z lewej – obecnie wCzytaj dalej „Przed golęczewską kuźnią”

1912: młodzieżowa straż ogniowa

Grupa młodzieży z Golenhofen, stojąca przed wejściem do szkoły – to Jugendwehr, coś w rodzaju „młodzieżówki straży pożarnej”. To unikalne zdjęcie jest częścią zakupionego przeze mnie skanu pocztówki z ok. 1912 roku. Chłopcy ubrani są zgodnie z ówczesną modą w „dorosłe” stroje, przez co wyglądają na dużo starszych. Trzymają flagi – najprawdopodobniej czarno-biało-czerwone, czyli barwyCzytaj dalej „1912: młodzieżowa straż ogniowa”