Bruno De Cordier: o Golęczewie po niderlandzku

15 maja br. na niderlandzkojęzycznym portalu Historiek.net ukazał się artykuł o historii Golęczewa. Jego autor, Bruno De Cordier, profesor uniwersytetu w Gandawie, podczas pisania artykułu korzystał z treści ze strony goleczewo.com, oraz odwiedził naszą wieś w kwietniu. O wrażenia zapytałem go w krótkim wywiadzie. Tytuł artykułu to „Golenhofen, een ‘Duits modeldorp’ in Pools gebied (1901-1918)”Czytaj dalej „Bruno De Cordier: o Golęczewie po niderlandzku”

1906: Dworcowa 53 w Ostdeutsche Bau-Zeitung

Niemiecka wieś wzorcowa Golęczewo była w okresie budowy tematem wielu wzmianek w prasie – zwłaszcza w tych mediach, które były poświęcone architekturze, urbanistyce i kształtowaniu krajobrazu. Jednym z nich, które poświęciły uwagę naszej wsi, była wrocławska Ostdeutsche Bau-Zeitung (Wschodnioniemiecka Gazeta Budowlana). Tytuł wydawany był aż dwa razy w tygodniu (w środy i niedziele), co możeCzytaj dalej „1906: Dworcowa 53 w Ostdeutsche Bau-Zeitung”

1910: Lokomotywa P 3.1 w Golęczewie

Jak wyglądały składy pociągów, zatrzymujących się na stacji w Golenhofen? Dzięki porównaniu dwóch pocztówek z epoki można się nawet pokusić o identyfikację modelu lokomotywy. Jedyny znany mi widok pociągu na stacji w Golęczewie sprzed I wojny światowej to niewyraźny kadr na pocztówce, wysłanej w 1912 roku. Obraz jest niestety słabo czytelny – skan pochodzi zCzytaj dalej „1910: Lokomotywa P 3.1 w Golęczewie”

1906: Opis wsi Golenhofen wg Schwochowa

„Ansiedlunsgdorf Golenhofen” to wydana w Lesznie w 1908 r. dla potrzeb patriotycznego nauczania szkolnego broszura, opisująca dzieje niemieckiej kolonizacji na wschodzie. Co dla nas ważne, jest tam rozdział o niemieckiej wsi wzorcowej w Golęczewie. Jest to barwny reportaż z wizyty H. Schwochowa, odbytej w naszej wsi najprawdopodobniej latem 1906 roku. Książeczka tworzyła zestaw z dużąCzytaj dalej „1906: Opis wsi Golenhofen wg Schwochowa”

1905: Co śpiewały dziewczyny przy golęczewskiej studni

11 czerwca 1905 roku, w niedzielę Zielonych Świątek, Golęczewo odwiedził niejaki O. (Oskar?) Frederich, korespondent wydawanego w Berlinie czasopisma “Das Land”. Wzorcowa wieś Komisji Osadniczej była już w większości zasiedlona, choć wciąż jeszcze nosiła nazwę Golentschewo. Pan Frederich zawarł w obszernym reportażu szczegółowy opis wsi, która wkrótce zostanie urzędowo przemianowana na Golenhofen. Chociaż ton artykułuCzytaj dalej „1905: Co śpiewały dziewczyny przy golęczewskiej studni”

Golęczewo na YouTube: „Why the germanisation of Polish lands failed”

Dziś premiera filmu o pruskiej Komisji Osadniczej i wsi wzorcowej Golenhofen. Twórcą nagrania jest Maurice Widmer, student uniwersytetu w Getyndze. Jako autor strony goleczewo.com miałem przyjemność współpracy przy produkcji, w części dotyczącej Golęczewa. Nagranie to solidna porcja wiedzy o germanizacyjnej działalności Komisji Osadniczej, której celem była zmiana struktury etnicznej Poznańskiego i Pomorza Gdańskiego na rzeczCzytaj dalej „Golęczewo na YouTube: „Why the germanisation of Polish lands failed””

1904: Ulotka reklamowa dla potencjalnych osadników w Golęczewie

W 1904 roku wzorcowa niemiecka wieś była już niemal gotowa do zasiedlenia. O tym, czym przekonywano potencjalnych mieszkańców do osiedlenia się w Golęczewie, możemy się przekonać czytając ulotkę, którą przygotowała pruska Komisja Osadnicza. Ulotka pochodzi ze zbiorów gnieźnieńskiego oddziału Archiwum Państwowego w Poznaniu. Przytaczam jej treść niemal w całości. Zaproszenie do odwiedzenia osiedla Golenczewo PowiatCzytaj dalej „1904: Ulotka reklamowa dla potencjalnych osadników w Golęczewie”

1904: Zima zawitała do Golęczewa

1904, może 1905 rok? Zimą fotografowie rzadko zaglądali na wieś. Tym cenniejsze jest to zdjęcie, ukazujące główne skrzyżowanie wsi, z domem na Dworcowej 48 na pierwszym planie. To kolejna fotografia doskonałej jakości z książki „Zwanzig Jahre deutscher Kulturarbeit: 1886-1906 : Tätigkeit und Aufgaben neupreußischer Kolonisation in Westpreußen und Posen”, przedstawiającej osiągnięcia niemieckiej kolonizacji na wschodzieCzytaj dalej „1904: Zima zawitała do Golęczewa”

Rynek w Golęczewie jak spod igły

Rok 1903, może 1904? Centralny plac niemieckiej wsi wzorcowej niemal gotowy. Zamieszczona w propagandowym wydawnictwie fotografia daje pojęcie o rozmachu inwestycji Komisji Osadniczej w Golęczewie. „Zwanzig Jahre deutscher Kulturarbeit: 1886-1906 : Tätigkeit und Aufgabenneupreußischer Kolonisation in Westpreußen und Posen” to wydane w 1907 roku dzieło promujące osiągnięcia niemieckiej kolonizacji na wschodzie, czyli w dużej mierzeCzytaj dalej „Rynek w Golęczewie jak spod igły”

Pokaz pocztówek ze starego Golęczewa – retrospekcja z 2013

Dziesięć lat temu hucznie obchodziliśmy umowne 700-lecie istnienia naszej wsi. Częścią tych uroczystości była konferencja 23 listopada 2013 r., na której z odczytami nt. historii Golęczewa wystąpili m.in. historycy prof. Izabela Skierska i prof. Tomasz Jasiński, archeolog Andrzej Krzyszowski. W tym szacownym gronie miałem przyjemność wystąpić i ja, prezentując stare widokówki. Poniżej zapis tej prezentacji,Czytaj dalej „Pokaz pocztówek ze starego Golęczewa – retrospekcja z 2013”